تومور مغزی از هر 100 سرطانی که سالانه در ایالات متحده تشخیص داده می شود، یک مورد را تشکیل می دهند. بیشتر تومورهای بدخیم مغزی و سرطان های مغز از سایر تومورهای بدن به جمجمه گسترش یافته اند، از جمله سرطان های سینه و ریه، ملانوم بدخیم و سرطان های سلول های خونی (مانند لوسمی و لنفوم).
برخی از تومورهای مغزی از سلولهایی شروع میشوند که از سلولهای عصبی مغز حمایت میکنند، جایی که میتوانند سلولهای طبیعی را از بین ببرند و به سایر نقاط بدن گسترش یابند. تومورها می توانند بافت را از بین ببرند یا به دلیل فشاری که تومور به مغز وارد می کند، در سایر قسمت های بدن مشکل ایجاد کند.
تومور مغزی را می توان بر اساس نوع سلول درگیر (مانند مننژیوم، آستروسیتوم، لنفوم و غیره) یا بر اساس محل در مغز گروه بندی کرد. سلول های متاستاز شده ممکن است در یک یا چند ناحیه از مغز رشد کنند. تقریباً نیمی از تومورهای مغزی غیر سرطانی (خوش خیم) هستند، رشد آهسته دارند و به خوبی به درمان پاسخ می دهند.
علائم تومور مغزی
علائم ایجاد شده توسط تومورهای مغزی به محل، اندازه، سرعت رشد و مرحله آنها بستگی دارد. برخی از تومورهای غیر بدخیم مغزی که به آرامی رشد می کنند می توانند قبل از ایجاد علائم بسیار بزرگ شوند زیرا اغلب بافت های مغزی تورم ندارند. با این حال، اگر به دلیل اندازه یا محل آنها، نتوان به راحتی آنها را جدا کرد، می تواند مانند تومورهای بدخیم مغزی تهدید کننده زندگی باشد.
افرادی علائمی دارند که از بین نمی روند باید فوراً به پزشک خود مراجعه کنند. به طور کلی، علائم تومور مغزی عبارتند از:
- نبض و تعداد تنفس غیر طبیعی نیز ممکن است رخ دهد
- سردردهای عمیق و مبهم که اغلب عود می کنند و برای مدت طولانی بدون تسکین باقی می مانند
- مشکل در راه رفتن یا صحبت کردن
- سرگیجه
- مشکلات بینایی، از جمله دوبینی
- تشنج
- استفراغ
در مراحل پایانی اختلال، تغییرات چشمگیری در فشار خون ممکن است رخ دهد. تشنج یکی از علائم شایع تومور مغزی خوش خیم و سرطان های با رشد آهسته است. تومورها می توانند باعث ضعیف شدن یا احساس فلج شدن بخشی از بدن شوند. شنوایی، بینایی و حس بویایی می تواند تحت تأثیر قرار گیرد. افرادی که تغییرات شخصیتی را نشان می دهند و مستعد سردرگمی هستند و نمی توانند به وضوح فکر کنند نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند.
انواع مختلفی از تومورهای مغزی وجود دارد که برخی از آنها می توانند چندین نام داشته باشند. حتی نوروپاتولوژیست هایی که این تومورهای مغزی را تشخیص می دهند، گاهی اوقات در آنچه که آنها را می نامند ناسازگار هستند. برخی از رایج ترین انواع عبارتند از:
- نوروم آکوستیک
- آستروسیتوم
- کوردوما
- پاپیلوم شبکه کوروئید
- کرانیوفارنژیوم
- اپاندیموم
- گانگلیونوروما
- گلیوبلاستوما مولتی فرم
- گلیوما
- مننژیوم
- گلیوماهای مختلط، عصب بینایی و ساقه مغز
- الیگودندروگلیوما
- تومورهای پینه آل
- آدنوم هیپوفیز
- تومورهای عصبی اکتودرمی اولیه
- شوانوماس
- تومورهای عروقی
چه چیزی باعث تومورهای مغزی می شود؟
اکثر تومورهای مغزی دارای ناهنجاری هایی در ژن های دخیل در کنترل چرخه سلولی هستند که باعث رشد کنترل نشده سلول می شود. این ناهنجاریها در اثر تغییرات مستقیم در ژنها یا بازآراییهای کروموزومی که عملکرد یک ژن را تغییر میدهند، ایجاد میشوند.
بیماران مبتلا به شرایط ژنتیکی خاص (مانند نوروفیبروماتوز، بیماری فون هیپل-لیندو، سندرم Li-Fraumeni و رتینوبلاستوما) نیز در معرض افزایش خطر ابتلا به تومورهای سیستم عصبی مرکزی هستند. همچنین برخی گزارشها از ابتلای کودکانی در یک خانواده به تومورهای مغزی که هیچ یک از این سندرمهای ژنتیکی را ندارند، گزارش شده است.
تحقیقات روی والدین کودکان مبتلا به تومور مغزی و مواجهه قبلی آنها با برخی مواد شیمیایی انجام شده است. برخی از مواد شیمیایی ممکن است ساختار ژنی را تغییر دهند که از بدن در برابر بیماری ها و سرطان محافظت می کند. کارگران پالایش نفت، تولید لاستیک، و شیمیدانان بیشتر در معرض انواع خاصی از تومورها هستند. کدام سم شیمیایی در صورت وجود مرتبط با این افزایش تومورها ناشناخته است.
کودکانی که به عنوان بخشی از درمان قبلی برای سایر بدخیمیها، پرتودرمانی در ناحیه سر دریافت کردهاند نیز در معرض افزایش خطر ابتلا به تومورهای مغزی جدید هستند.
موارد زیر شایع ترین علائم تومور مغزی است. با این حال هر کودکی ممکن است علایم مجزایی را تجربه کند. علائم بسته به اندازه و محل تومور متفاوت است. بسیاری از علائم مربوط به افزایش فشار در داخل یا اطراف مغز است. هیچ فضای خالی در جمجمه برای چیزی جز بافت های ظریف مغز و مایع آن وجود ندارد.
هر تومور، بافت اضافی یا مایع می تواند باعث فشار بر مغز شود و منجر به علائم زیر شود:
افزایش فشار داخل جمجمه ای (ICP) – ناشی از بافت یا مایع اضافی در مغز. فشار ممکن است افزایش یابد زیرا یک یا چند بطن که مایع مغزی نخاعی را تخلیه می کنند (CSF، مایعی که مغز و نخاع را احاطه کرده است) مسدود شده است و باعث می شود مایع در مغز گیر کند. افزایش ICP می تواند باعث موارد زیر شود:
- سردرد
- استفراغ (معمولاً در صبح)
- حالت تهوع
- تغییرات شخصیتی
- تحریک پذیری
- خواب آلودگی
- افسردگی
کاهش عملکرد قلبی و تنفسی و در نهایت کما در صورت عدم درمان
علائم تومورهای مغزی در مغز (جلو مغز) ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- تشنج
- تغییرات بصری
- لکنت زبان
- فلج یا ضعف در نیمی از بدن یا صورت
- افزایش فشار داخل جمجمه ای (ICP)
- خواب آلودگی و/یا گیجی
- تغییرات شخصیت / اختلال در قضاوت
- از دست دادن حافظه کوتاه مدت
- اختلالات راه رفتن
- مشکلات ارتباطی
علائم تومورهای مغزی در ساقه مغز (پایه مغز) ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- تشنج
- مشکلات غدد درون ریز (دیابت و/یا تنظیم هورمون)
- تغییرات بینایی یا دوبینی
- سردرد
- فلج اعصاب/عضلات صورت یا نیمی از بدن
- تغییرات تنفسی
- افزایش فشار داخل جمجمه ای (ICP)
- پیاده روی ناشیانه و ناهماهنگ
- از دست دادن شنوایی
- تغییرات شخصیتی
علائم تومورهای مغزی در مخچه (پشت مغز) ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- افزایش فشار داخل جمجمه ای (ICP)
- استفراغ (معمولاً در صبح بدون حالت تهوع رخ می دهد)
- سردرد
- حرکات عضلانی ناهماهنگ
- مشکلات راه رفتن (آتاکسی)
علائم تومور مغزی ممکن است شبیه سایر شرایط یا مشکلات پزشکی باشد. برای تشخیص همیشه با پزشک کودک خود مشورت کنید.
انجام نوار عصب و عضله در مرکز تخصصی ویستان
چگونه تومور مغزی تشخیص داده می شود؟
روش های تشخیصی تومور مغزی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
معاینه عصبی – پزشک کودک شما رفلکس، قدرت عضلانی، حرکت چشم و دهان، هماهنگی و هوشیاری را آزمایش می کند.
اسکن توموگرافی کامپیوتری (که سی تی اسکن یا سی تی اسکن نیز نامیده می شود.) – یک روش تصویربرداری تشخیصی است که از ترکیبی از اشعه ایکس و فناوری کامپیوتری برای تولید تصاویر مقطعی (اغلب به آن برش ها) از بدن استفاده می کند. سی تی اسکن تصاویر دقیقی از هر قسمت از بدن، از جمله استخوان ها، ماهیچه ها، چربی ها و اندام ها را نشان می دهد. سی تی اسکن جزئیات بیشتری نسبت به اشعه ایکس عمومی دارد.
تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI) – یک روش تشخیصی است که از ترکیبی از آهنرباهای بزرگ، فرکانس های رادیویی و یک کامپیوتر برای تولید تصاویر دقیق از اندام ها و ساختارهای بدن استفاده می کند. MRI مغز معمولاً جزییات بیشتری از مغز را نسبت به سی تی اسکن نشان می دهد و آزمایش تشخیصی انتخابی در تومورهای مغزی است. MRI برای بررسی مغز و نخاع بسیار مفید است.
سوراخ کمری / شیر نخاعی – یک سوزن مخصوص در قسمت تحتانی کمر، داخل کانال نخاعی قرار می گیرد. این ناحیه اطراف نخاع است. مقدار کمی از مایع مغزی نخاعی (CSF) را می توان برداشت و برای آزمایش فرستاد. CSF مایعی است که مغز و نخاع را شستشو می دهد. ممکن است شرایطی وجود داشته باشد که در آن سوراخ کمری در تومورهای مغزی منع شود.
توموگرافی انتشار پوزیترون (PET) – در پزشکی هسته ای، روشی است که فعالیت متابولیک سلول ها را اندازه گیری می کند. اسکن PET ممکن است مناطقی از سرطان را نشان دهد که ممکن است در سی تی اسکن یا اسکن MRI دیده نشوند.
تشخیص تومور مغزی بیشتر به انواع سلول هایی که تومور در آنها شروع می شود و محل تومور بستگی دارد.
انواع مختلف تومورهای مغزی چیست؟
انواع مختلف تومورهای مغزی شامل موارد زیر است:
گلیوم: شایع ترین نوع تومور مغزی گلیوما است. گلیوما از سلول های گلیال که بافت حمایت کننده مغز هستند شروع می شود. انواع مختلفی از گلیوما وجود دارد که بر اساس محل یافتن آنها و نوع سلول هایی که منشا تومور هستند طبقه بندی می شوند. انواع مختلف گلیوم به شرح زیر است:
آستروسیتوما- آستروسیتوم ها تومورهای سلول گلیال هستند که از سلول های بافت همبند به نام آستروسیت مشتق می شوند. این سلول ها را می توان در هر جایی از مغز یا نخاع یافت. آستروسیتوما شایع ترین نوع تومور مغزی دوران کودکی است. آستروسیتوم ها به طور کلی به تومورهای درجه بالا، متوسط یا درجه پایین تقسیم می شوند.
آستروسیتومای با درجه بالا بدخیم ترین تومور مغزی است. آستروسیتومها بر اساس محل تومور برای ارائه علائم، علائم، درمان و پیش آگهی طبقهبندی میشوند. شایع ترین محل این تومورها در مخچه است که به آنها آستروسیتوم مخچه می گویند. این تومورها معمولاً باعث علائم افزایش فشار داخل جمجمه، سردرد و استفراغ می شوند. همچنین ممکن است مشکلاتی در راه رفتن و هماهنگی و همچنین دوبینی وجود داشته باشد.
گلیوم ساقه مغز – گلیوما ساقه مغز تومورهایی هستند که در ساقه مغز یافت می شوند. اکثر تومورهای ساقه مغز به دلیل مکان دور و عملکرد ظریف و پیچیده ای که این ناحیه کنترل می کند را نمی توان با جراحی برداشت. گلیوم ساقه مغز تقریباً منحصراً در کودکان رخ می دهد. گروهی که بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرد، کودکان در سن مدرسه هستند. کودک معمولاً فشار داخل جمجمهای افزایش نمییابد، اما ممکن است مشکلاتی در دوبینی، حرکت صورت یا یک طرف بدن یا مشکل در راه رفتن و هماهنگی داشته باشد.
گلیوماهای عصب بینایی – گلیوماهای عصب بینایی در یا اطراف اعصابی یافت می شوند که پیام ها را از چشم ها به مغز می فرستند. آنها اغلب در افرادی یافت می شوند که نوروفیبروماتوز دارند، وضعیتی که کودک با آن متولد می شود که احتمال ایجاد تومور در مغز او را افزایش می دهد. افراد معمولاً از دست دادن بینایی و همچنین مشکلات هورمونی را تجربه میکنند، زیرا این تومورها معمولاً در قاعده مغز قرار دارند که کنترل هورمونی در آن قرار دارد و از عصب بینایی (شروع) ایجاد میشود. درمان این موارد معمولاً به دلیل ساختارهای حساس مغز اطراف آن دشوار است.
تومورهای عصبی اکتودرم اولیه (PNET) – PNET می تواند در هر نقطه ای از مغز کودک رخ دهد، اگرچه شایع ترین مکان در پشت مغز نزدیک مخچه است. هنگامی که آنها در اینجا رخ می دهند، مدولوبلاستوما نامیده می شوند. علائم به محل آنها در مغز بستگی دارد، اما به طور معمول کودک افزایش فشار داخل جمجمه را تجربه می کند. این تومورها به سرعت در حال رشد و اغلب بدخیم هستند و گهگاه در سراسر مغز یا نخاع پخش می شوند.
مدولوبلاستوما-مدولوبلاستوما یکی از انواع PNET است که در نزدیکی خط وسط مخچه یافت می شود. این تومور به سرعت در حال رشد است و اغلب زهکشی CSF (مایع نخاعی مغزی، که مغز و نخاع را حمام می کند) را مسدود می کند و باعث ایجاد علائم مرتبط با افزایش ICP می شود. سلول های مدولوبلاستوما می توانند به سایر نواحی سیستم عصبی مرکزی، به ویژه در اطراف نخاع گسترش یابند (متاستاز). معمولاً ترکیبی از جراحی، پرتودرمانی و شیمی درمانی برای کنترل این تومورها مورد نیاز است.
کرانیوفارنژیوم: کرانیوفارنژیوم تومورهای خوش خیمی هستند که در قاعده مغز نزدیک اعصاب از چشم تا مغز و مراکز هورمونی ایجاد میشوند. بیشتر در کودکان و بزرگسالان جوان رخ می دهد، اما می تواند در هر سنی ایجاد شود. علائم شامل سردرد و همچنین مشکلات بینایی است. عدم تعادل هورمونی شایع است، از جمله رشد ضعیف و کوتاهی قد. علائم افزایش فشار داخل جمجمه نیز ممکن است دیده شود. اگرچه این تومورها خوش خیم هستند، اما به دلیل ساختارهای حساس مغزی که آنها را احاطه کرده اند، به سختی برداشته می شوند.
تومورهای ناحیه صنوبری – بسیاری از تومورهای مختلف می توانند در نزدیکی غده صنوبری ایجاد شوند، غده ای که به کنترل چرخه خواب و بیداری کمک می کند. گلیوما در این ناحیه شایع است، همانطور که پینئوبلاستوم (نوعی از PNET) است. علاوه بر این، تومورهای سلول زایا، شکل دیگری از تومور بدخیم، در این ناحیه یافت می شوند.
کیست های خوش خیم غده پینه آل نیز در این محل دیده می شود که تشخیص بدخیم و خوش خیم را دشوار می کند. بیوپسی یا برداشتن تومور اغلب برای تشخیص انواع مختلف تومور ضروری است.
افراد مبتلا به تومور در این ناحیه اغلب سردرد یا علائم افزایش فشار داخل جمجمه را تجربه می کنند. درمان بستگی به نوع و اندازه تومور دارد.
درمان تومور مغزی
درمان خاص تومورهای مغزی توسط پزشک کودک شما بر اساس موارد زیر تعیین می شود:
- سن فرزند شما، سلامت کلی و سابقه پزشکی
- نوع، محل و اندازه تومور
- وسعت بیماری
- تحمل فرزند شما برای داروها، رویه ها یا درمان های خاص
- انتظارات برای سیر بیماری
- نظر یا ترجیح شما
درمان ممکن است شامل (به تنهایی یا ترکیبی):
جراحی- جراحی معمولا اولین قدم در درمان تومورهای مغزی است. هدف این است که تا حد امکان از تومور خارج شود و در عین حال عملکرد عصبی حفظ شود. جراحی برای بیوپسی نیز ممکن است برای بررسی انواع سلول هایی که تومور از آنها ساخته شده است برای تشخیص انجام شود. این کار اغلب در صورتی انجام می شود که تومور در ناحیه ای با ساختارهای حساس اطراف خود باشد که ممکن است در حین برداشتن آسیب ببیند.
- شیمی درمانی
- پرتو درمانی
- استروئیدها (برای درمان و پیشگیری از تورم به ویژه در مغز)
- داروهای ضد تشنج (برای درمان و پیشگیری از تشنج های مرتبط با تومورهای مغزی)
- شانت بطنی-پریتونئال (همچنین شنت VP نیز نامیده می شود.) – یک شنت VP ممکن است در سر قرار داده شود تا مایع اضافی را از داخل مغز به شکم تخلیه کند. شنت VP به کنترل فشار داخل مغز کمک می کند.
- پیوند مغز استخوان
- مراقبت های حمایتی (برای عوارض جانبی تومور یا درمان)
- توانبخشی (برای بازیابی مهارت های حرکتی و قدرت عضلانی از دست رفته؛ گفتار، فیزیکی و کاردرمانگران ممکن است در تیم مراقبت های بهداشتی مشارکت داشته باشند)
- آنتی بیوتیک (برای درمان و پیشگیری از عفونت)
- مراقبت های پیگیری مداوم (برای مدیریت بیماری، تشخیص عود تومور و مدیریت اثرات دیرهنگام درمان)
عوامل خطر
عوامل خطر عبارتند از قرار گرفتن در معرض پرتوهای یونیزه کننده یا مواد شیمیایی مانند وینیل کلریدها، هیدروکربن های معطر، تریازن ها و ترکیب N-nitroso برای مدت طولانی. به طور کلی، قرار گرفتن در معرض در محل کار رخ می دهد. بیماری های ارثی ژنتیکی مانند توبروس اسکلروزیس و بیماری فون هیپل-لیندو ممکن است فرد را مستعد ابتلا به تومورهای مغزی کند. از هر پنج نفری که از تومور مغزی رنج می برند، سه نفر مرد هستند. تومورهای مغزی در اوایل یا میانسالی بیشتر شایع هستند، اما می توانند در هر سنی ظاهر شوند.
دکتر مغز و اعصاب پاسداران در تهران
تشخیص تومور مغزی
علائم بیمار اغلب نشان دهنده وجود تومور مغزی و محل قرارگیری آن است. پزشک ممکن است یک معاینه عصبی انجام دهد تا مشخص کند که آیا حواس، رفلکس ها، وضعیت ذهنی و حافظه بیمار به طور طبیعی کار می کنند یا خیر. پزشک همچنین ممکن است آزمایشهای تصویربرداری از جمله توموگرافی کامپیوتری (CT) یا تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) مغز را برای تعیین دقیق تومور مغزی و نشان دادن اندازه آن تجویز کند.
سپس برای شناسایی نوع تومور مغزی و بدخیم بودن آن (سرطانی) بیوپسی انجام می شود. در طول بیوپسی، مقدار کمی از بافت سرطانی گرفته شده و زیر میکروسکوپ تجزیه و تحلیل می شود. بیوپسی معمولاً می تواند در طول جراحی انجام شود که در آن تمام یا بخشی از تومور مغزی برداشته می شود.
گاهی اوقات نمی توان به طور ایمن به تومورهایی که در اعماق مغز دفن شده اند نزدیک شد. در این موارد، یک روش بیوپسی شامل استفاده از تکنیک سوزن سه بعدی است که در آن تجهیزات تصویربرداری ویژه، قرار دادن یک سوزن را هدایت میکنند تا سلولها به داخل سوزن کشیده شوند.
گاهی اوقات یک ضربه زدن به ستون فقرات انجام می شود تا مایع نخاعی جمع آوری شده و از نظر سلول های سرطانی بررسی شود. اگر تومور باعث ایجاد فشار در مغز شود، این روش را نمی توان انجام داد زیرا تغییر ناگهانی فشار در جمجمه می تواند باعث فتق (برآمدگی غشاء) شود. فتق یکی از خطرناک ترین عوارض احتمالی تومور مغزی است که می تواند باعث مشکلات جدی تنفس، ضربان قلب و فشار خون شود. اگر زود تشخیص داده نشود، فتق در نهایت منجر به کما و مرگ می شود.
در صورت امکان، تومورهای مغزی از طریق جراحی برداشته می شوند. در حالی که بسیاری از آنها را می توان با آسیب اندک یا بدون آسیب به مغز برداشت، برخی دیگر در جایی قرار دارند که برداشتن با جراحی بدون از بین بردن بخش های مهم مغز دشوار یا غیرممکن است.
آسیب مغزی ناشی از جراحی می تواند منجر به فلج نسبی، تغییر در حس (احساس)، ضعف و تفکر ضعیف شود. حتی در این صورت، برداشتن تومور زمانی ضروری است که ساختارهای مهم مغز را تهدید کند. حتی زمانی که نمی تواند یک بدخیمی را درمان کند، جراحی می تواند به کاهش اندازه تومور، کاهش علائم و تعیین نوع تومور و بهترین درمان کمک کند.
سایر درمان های تومور مغزی عبارتند از:
- تابش – تشعشع
- شیمی درمانی
- پیوند سلول های بنیادی
بهترین جراح مغز و اعصاب بیمارستان میلاد در سال ۱۴۰۳
سخن پایانی
سخن پایانی در مورد درمان تومور مغزی
تومور مغزی بیماری پیچیدهای است که درمان آن به عوامل متعددی از جمله نوع تومور، اندازه، محل، و وضعیت کلی بیمار بستگی دارد. خوشبختانه با پیشرفتهای اخیر در زمینه پزشکی، گزینههای درمانی متنوعتری برای بیماران مبتلا به تومور مغزی در دسترس قرار گرفته است.
سوالات متداول
۱- علائم تومور مغزی چیست؟
علائم تومور مغزی بسته به اندازه، محل و نوع تومور متفاوت است.
۲-درمان تومور مغزی چگونه است؟
درمان تومور مغزی به نوع، اندازه و محل تومور بستگی دارد.
۳-آیا تومور مغزی قابل پیشگیری است؟
در حال حاضر راه قطعی برای پیشگیری از همه انواع تومورهای مغزی وجود ندارد. اما داشتن یک سبک زندگی سالم، مانند تغذیه مناسب و ورزش منظم، ممکن است به کاهش خطر ابتلا کمک کند.
۴-طول عمر بیماران مبتلا به تومور مغزی چقدر است؟
طول عمر بیماران مبتلا به تومور مغزی به عوامل مختلفی از جمله نوع تومور، مرحله بیماری و پاسخ به درمان بستگی دارد. برخی تومورها خوش خیم هستند و قابل درمان کامل هستند، در حالی که برخی دیگر بدخیم و تهاجمی هستند.
توجه: این اطلاعات کلی است و جایگزین مشاوره پزشکی نیست. برای اطلاعات بیشتر و تشخیص و درمان مناسب، حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.
آیا می خواهید درباره موضوع خاصی در مورد تومور مغزی بیشتر بدانید؟
موضوعات پیشنهادی:
- انواع تومور مغزی
- عوارض جانبی درمان تومور مغزی
- مراقبت های بعد از درمان
- زندگی با تومور مغزی
- تحقیقات جدید در زمینه درمان تومور مغزی
لطفا سوال خود را مطرح کنید.
آیا مایلید درباره جنبه خاصی از درمان تومور مغزی بیشتر بدانید؟
توجه: اطلاعات ارائه شده در این متن صرفا جنبه اطلاعرسانی دارد و نباید به عنوان جایگزینی برای مشاوره پزشکی تلقی شود.
لطفا برای دریافت اطلاعات دقیقتر و تصمیمگیری در مورد درمان، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
آیا سوال دیگری دارید؟
بازتاب: دکتر محسن القاسی متخصص مغز و اعصاب تهران _کلینیک دکتر بهترین
بازتاب: دکتر رضا سنجری متخصص مغز و اعصاب در تهران_کلینیک دکتر بهترین
بازتاب: کلینیک مغز و اعصاب یادمان و معرفی پزشکان کلینیک یادمان تهران