این مقاله از نظر علمی و پزشکی توسط پزشک متخصص بررسی و تأیید شده است.
بازبین علمی: دکتر لیلا نجمافشار
متخصص قلب و عروق
شماره نظام پزشکی: 105716
گاهی وسط استراحت یا حتی وقتی روی تخت دراز کشیدهایم، ناگهان تپش قلب در حال استراحت سراغمان میآید و ذهن را پر از سؤال و نگرانی میکند.این حالت همیشه علامت یک مشکل جدی نیست، اما بی توجهی به آن هم کار درستی نیست.در ادامه با علتهای اصلی و اینکه دقیقاً چه زمانی باید آن را نگرانکننده بدانیم، همراه شما هستیم.
کلینیک تخصصی ویستان با خدمات کامل قلب، نوار قلب، اکو، هولتر و مشاورههای تخصصی، پذیرش سریع و نوبتدهی فوری ارائه میدهد. برای دریافت نوبت همین الان تماس بگیرید 02191090158
علت تپش قلب در حال استراحت
وقتی بدن در حال استراحت است، طبیعی است که ضربان قلب پایین می آید، اما گاهی بعضی افراد حتی در آرامترین لحظات هم تپش قلب در حال استراحت را حس می کنند. این حالت معمولاً ناشی از عواملی مانند اضطراب پنهان، کمخوابی، کمآبی یا حتی مشکلات تیروئیدی است. بعضی مواقع کمخونی هم میتواند باعث شود قلب برای جبران اکسیژن کمتر، با سرعت کار کند. تغییرات هورمونی مخصوصا در زنان نقش مهمی دارد و باعث افزایش ضربان در حالت استراحت هستند. بعضی از بیماریهای قلبی مانند آریتمی ممکن است در حین استراحت نیز به نظر خاموش بیایند.
مصرف خیلی زیاد کافئین یا سیگار هم از عوامل مهم هستند. وزن زیاد، نداشتن فعالیت بدنی و حتی غذا خوردن سنگین قبل از خواب میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود. در نهایت، استرسهای روزمرهای که فرد تصور میکند هیچ تاثیری ندارد، میتوانند به شکل تپش قلب در حال استراحت نمایان شود.
عوامل شایع تپش قلب در حالت آرام
| عامل | توضیح |
|---|---|
| کمآبی | کاهش حجم خون و افزایش ضربان جبرانی |
| استرس | تحریک سیستم عصبی و افزایش فعالیت قلب |
| کافئین | اثر محرک مستقیم بر ضربان |
| کمخونی | تلاش قلب برای اکسیژنرسانی بیشتر |
علت تپش قلب هنگام دراز کشیدن
بیشتر افراد وقتی دراز میکشند احساس میکنند ضربان قلب شان سریعتر می تپد.این حالت ممکن است به خاطر تغییر جریان خون باشد وقتی که بدن رو در حالت افقی قرار میدهیم. اگر معده پر باشد یا رفلاکس معده وجود داشته باشد، فشار روی قفسه سینه میتواند ضربان را آشکارتر کند. زمانی که برای استراحت دراز میکشیم، ذهن آرام میشود و فرد بیشتر به بدن خود توجه میکند، برای همین تپش قلب در حال استراحتب یشتر قابل مشاهده است
اضطراب شبانه ودرگیری های ذهنی نیز این حس را افزایش می دهند. گاهی مشکلات دریچهای یا آریتمی خفیف در همین وضعیت آشکار میشوند. کمآبی بدن نیز یکی از مهم است، چون باعث کاهش جریان مؤثر خون میشود و ضربان بالا میرود. در بعضی افراد هم حساسیت بدن به تغییر حالت باعث افزایش موقت ضربان میشود. حتی گرمای زیاد اتاق میتواند دراز کشیدن باعث بروز تپش قلب شود
بیشتر بدانید : بهترین مرکز اسکن قلب تهران+10مرکز شبانه روزی اسکن قلب تهران
ضربان قلب در حال استراحت چقدر است؟
ضربان قلب در حالت استراحت معمولا بین ۶۰ تا ۱۰۰ تپش در دقیقه طبیعی محسوب میشود البته این عدد بسته به سن، جنسیت، میزان ورزش و شرایط بدنی فرقمی کند. ورزشکاران حرفهای ممکن است ضربانهای بسیار پایینتری داشته باشند و این کاملاً طبیعی است. اما اگر ضربان بالاتر از حد معمول باشد و فرد در آرامش کامل قرار داشته باشد، میتواند نشانهای از فشارهای پنهان مانند اضطراب یا کمخوابی باشد. گاهی اوقات استفاده از داروها هم موجب افزایش ضربان میشود.
مهم است بدانیم که تپش قلب در حال استراحت، اگر همراه با علائمی مانند سرگیجه، تنگی نفس یا درد قفسه سینه باشد، بهتر است مورد توجه قرار بگیرد. در کودکان ضربان بالاتر طبیعی است و جای نگرانی ندارد. در نهایت آنچه مهم است مقایسه ضربان با شرایط طبیعی همان فرد است، نه اعدادی که روی کاغذ نوشته میشود.
علائم تپش قلب بالا
علائم تپش قلب بالا همیشه فقط به ضربان سریع محدود نمیشود و ممکن است فرد حس کوبیدن یا لرزش در سینه داشته باشد. یکی از مهمترین علائم تپش قلب، احساس ضربان نامنظم است؛ انگار قلب یک لحظه میلرزد یا ضربانی جا میافتد. بعضی افراد همراه این حالت، گرگرفتگی یا احساس بیقراری در بدن احساس میکنند.
سرگیجه یا احساس سبکی سر نیز از علائمی است که هنگام بالا رفتن ضربان دیده میشود. گاهی علائم تپش قلب با تعریق سرد همراه میشود و فرد چار هیجان و ناآرامی میشود در برخی افراد، درد خفیف یا سنگینی در قفسه سینه ظاهر میشود که بیشتر ناشی از تلاش قلب برای جبران تغییر ضربان است. برخی دیگر ممکن است احساس خستگی ناگهانی یا ضعف عمومی داشته باشند.
تنگی نفس هم یکی از نشانههایی است که وقتی ضربان بیش از حد بالا میرود خود را نشان میدهد. حتی اضطراب و احساس نزدیک شدن خطر هم میتواند بخشی از علائم تپش قلب باشد. در مجموع این علائم کمک میکنند فرد زودتر متوجه تغییرات ریتم شود و در صورت نیاز بررسی پزشکی انجام دهد.

علائم تپش قلب عصبی
تپش قلب عصبی یکی از واکنشهای معمولی بدن به اضطراب، استرس یا هیجانهای ناگهانی است. این نوع تپش معمولاً با احساس دلشوره، لرزش دست، تعریق سرد یا احساس سنگینی در قفسه سینه همراه میشود. فرد امکان دارد فکر کند مشکلی جدی برای قلبش اتفاق افتاده است، در حالی که عامل اصلی مشکل، سیستم عصبی و فشارهای روانی است. تپش قلب در حال استراحت نیز در این شرایط دیده میشود، چون بدن به اشتباه تصور میکند در وضعیت خطر قرار دارد.
افکار منفی و درگیری های ذهنی میتوانند شدت ضربان را افزایش دهد. گاهی هم این نوع تپش با مشکلات گوارشی اشتباه گرفته میشود. اگر فرد خود را آرام کند، اغلب ضربان به حالت طبیعی برمیگردد. اصلی ترین نکته تشخیص تفاوت تپش عصبی با تپش ناشی از بیماری قلبی است.
علت تپش قلب در زنان
زنان در برخی دورههای زندگی بیشتر از مردان دچار تپش قلب میشوند، زیرا نوسانات هورمونی نقش مهمی در تنظیم ضربان دارند. دوران قاعدگی، بارداری، شیردهی و دوره نزدیک به یائسگی همگی میتوانند ضربان را افزایش دهند. کمخونی نیز در زنان بیشتر دیده میشود و این موضوع باعث میشود قلب برای جبران، سریعتر کار کند. اضطراب نیز در زنان بیشتر دیده میشود و همین مسئله به افزایش تپش قلب کمک میکند.
تیروئید بیشفعال هم در بسیاری از زنان دیده میشود و باعث افزایش مداوم ضربان میشود. استفاده برخی داروها مانند داروهای هورمونی، داروهای لاغری یا حتی برخی ویتامینها میتواند ضربان را افزایش دهد. کمخوابی یا استرسهای روزمره نیز این حالت را تشدید میکند.
عوامل اختصاصی تپش قلب در زنان
| عامل | توضیح |
|---|---|
| نوسانات هورمونی | ارتباط مستقیم با ضربان |
| کمخونی | شایعتر در زنان |
| بارداری | افزایش حجم خون و فشار بیشتر بر قلب |
| تیروئید | بیشفعالی در زنان بیشتر دیده میشود |

دلایل تپش قلب
تپش قلب موقعی اتفاق میافتد که ضربان قلب تندتر یا نامنظم شود و این حالت دلایل متفاوتی دارد. استرس، نگرانی و فشارهای روحی از مهمترین علتهای آن هستند. خوردن کافئین زیاد، نوشیدنیهای انرژیزا یا بعضی داروها هم میتوانند ضربان قلب را بالا ببرند. گاهی بعد از ورزش سنگین هم تپش قلب بهطور موقت ایجاد میشود.
برخی مشکلات قلبی مثل نامنظمی ضربان نیز میتوانند عامل این حالت باشند. همچنین کمخونی یا تغییرات هورمونی هم در بعضی افراد باعث تپش قلب میشود.
علت بالا رفتن ضربان قلب ناگهانی
افزایش ناگهانی ضربان قلب میتواند به دلیل ترس، هیجان، استرس، درد یا حتی کمآبی باشد. گاهی بدن بدون علت مشخص وارد حالت آمادهباش میشود و ضربان افزایش پیدا میکند. استفاده بعضی غذاهای شور یا شیرین نیز میتواند این وضعیت را ایجاد کند. آریتمی خفیف هم یکی از دلایل اصلی بالا رفتن ضربان به صورت ناگهانی است. افت فشار خون نیز باعث میشود بدن برای جبران ضربان را بالا ببرد. حتی تغییر سریع وضعیت بدن، مثل بلند شدن ناگهانی از جا، میتواند باعث افزایش ضربان شود.
اگر این حالت کوتاه باشد معمولا خطرناک نیست، اما اگر مکرر و همراه با تپش قلب در حال استراحت باشد،پیشنهاد میشود بررسی دقیقتری انجام شود.
علت تپش قلب ناگهانی
تپش قلب ناگهانی زمانی رخ میدهد که ضربان قلب بهطور ناگهانی تند یا نامنظم شود. استرس شدید، اضطراب ناگهانی یا حملات پانیک از شایعترین دلایل آن هستند. مصرف زیاد قهوه، چای پررنگ، نوشیدنیهای انرژیزا یا سیگار میتواند باعث بروز این حالت شود. کمخوابی و خستگی شدید نیز در ایجاد تپش قلب ناگهانی نقش دارند.
گاهی افت قند خون یا کمآبی بدن باعث واکنش ناگهانی قلب میشود. برخی داروها یا مکملها نیز میتوانند ضربان قلب را افزایش دهند. اختلالات هورمونی مانند مشکلات تیروئید از دیگر علل مهم هستند. در بعضی موارد، نامنظمیهای ضربان قلب یا مشکلات قلبی زمینهای باعث تپش ناگهانی میشوند.
بیشتر بدانید : هزینه اسکن قلب با بیمه تامین اجتماعی و بیمه تکمیلی سال 1404
برای تپش قلب چه بخوریم
تغذیه نقش مهمی در کنترل ضربان دارد. مواد غذایی سرشار از پتاسیم مانند موز و سبزیجات برگدار کمک میکنند ضربان بهتر تنظیم شود. منیزیم موجود در بادام، تخمه کدو و غلات کامل نیز برای آرامسازی ضربان مفید است. آب کافی نوشیدن مهمترین اصل است، چون کمآبی یکی از عوامل اصلی تپش قلب است. مواد غذایی سبک در وعده شام، مخصوصاً برای کسانی که شبها تپش قلب دارند، پیشنهادمی شود.
پرهیز از غذاهای چرب، شور، شیرین و محرک مانند قهوه و شکلات نیز کمک میکند ضربان ثابت بماند. بعضی دمنوشها مانند گل گاوزبان و اسطوخودوس میتوانند ضربان را آرام کنند. مصرف بیش از حد نمک یا فستفودها نیز باید کم شود.
تپش قلب چگونه تشخیص داده می شود؟
تشخیص تپش قلب از آنجایی آغاز میشود که پزشک به زمان بروز، مدت، شدت و حالات تپش توجه میکند. سپس معاینه ساده قلب و بررسی نبض انجام میشود تا ریتمهای نامنظم یا ضربانهای تند آشکار شوند. آزمایش خون نیز برای بررسی کمخونی، کمبود املاح یا عملکرد غددی مانند تیروئید درخواست میشود.
در بسیاری از موارد نوار قلب، که ریتم لحظهای قلب را ثبت میکند،دلیل اصلی مشکل را مشخص میکند. اگر تپش قلب گهگاهی رخ دهد، هولتر چهلوهشتساعته کمک میکند دورههای پنهان ثبت شود. گاهی اکو قلب برای ارزیابی ساختار و توان پمپاژ قلب انجام میشود. تست ورزش نیز در افرادی که هنگام فعالیت دچار تپش میشوند فایده زیادی دارد
اگر نیاز به ارزیابی دقیق تپش قلب و بررسی آریتمی دارید، مرکز پزشکی ویستان با تیم متخصص برای بررسی کامل همراه شماست. برای دریافت نوبت همین الان تماس بگیرید 02191090158
چه زمانی تپش قلب نگرانکننده است
اگر تپش قلب همراه با نشانه هایی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرگیجه یا غش باشد، لازم است که برسی شود. اگر تپش قلب در حال استراحت و بدون علت مشخص تدوام داشته باشد، بهتر است فرد به پزشک مراجعه کند. تپش قلب در حال استراحت اگر با بیحالی یا تعریق سرد همراه باشد نیز میتواند نشانه یک مشکل جدی باشد. ضربانهای خیلی سریع یا نامنظم، حتی اگر کوتاه باشند، نیازمند ارزیابیاند. اگر فرد سابقه بیماریهای قلبی، تیروئید یا فشار خون دارد و تپش جدید تجربه میکند، مراجعه ضروری است.
همچنین اگر تپش قلب در خواب باعث بیدار شدن مداوم شود، بهتر است علت دقیق بررسی شود.
زمانهای هشدار در تپش قلب
| وضعیت | اهمیت |
|---|---|
| تنگی نفس | نیاز به بررسی قلبی |
| درد قفسه سینه | احتمال خطر |
| غش | نشانه جدی |
| تپش مداوم | نیازمند ارزیابی |

درمان تپش قلب در خواب
وقتی فرد در هنگام به خواب رفتن دچار تپش قلب میشود، معمولاً عوامل روانی، تغذیه سنگین یا کمآبی نقش دارند. کاهش نور، تنفس آرام و روتین خواب منظم میتواند ضربان را کنترل کند. نوشیدن آب کافی قبل از خواب خیلی مهم است، بدون اینکه معده سنگین شود. دور کردن موبایل و عوامل محرک از کنار تخت نیز تأثیر مهمی دارد. آرامسازی عضلانی و تنفس عمیق میتواند تپش قلب در حال استراحت را کمتر کند. اگر رفلاکس معده وجود دارد، بهتر است فرد قبل از خواب غذای سبک بخورد.
کنترل دمای اتاق، استفاده از بالش مناسب و کاهش استرس روزانه همگی تاثیر مهمی دارد. اگر تپش قلب در خواب تکرار شود، احتمال دارد آریتمی یا مشکلات تیروئیدی دخالت داشته باشند.
راهکارهای آرامسازی قبل از خواب
| روش | نتیجه |
|---|---|
| تنفس آرام | کاهش ضربان |
| نور کم | کاهش فعالیت عصبی |
| غذای سبک | جلوگیری از فشار قفسه سینه |
| هیدراته بودن | کنترل ضربان |
جمع بندی
تپش قلب، بهویژه وقتی در آرامش کامل یا هنگام دراز کشیدن اتفاق بیافتد، معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل جسمی و روانی است. گاهی کمآبی، کمخونی، مشکلات هورمونی یا اختلالات تیروئید باعث میشود ضربان حتی در حالت استراحت هم بالا برود. در برخی افراد، اضطراب پنهان یا درگیری های ذهنی، ضربان را چشمگیرتر میکند و این حالت در شبها بیشتر خود را آشکار میسازد. تغذیه مناسب، خواب منظم، توجه به علائم هشدار و کاهش محرکهایی مانند کافئین میتواند تپش قلب را کنترل کند.
اگر تپش همراه با سرگیجه، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا افزایش مداوم ضربان باشد، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند. در نهایت، شناخت بدن و واکنشهای آن کمک میکند فرد بین تپشهای بیخطر و نشانههای نیازمند بررسی تفاوت بگذارد و با آرامش بیشتری وضعیت خود را مدیریت کند.







