این مقاله از نظر علمی و پزشکی توسط پزشک متخصص بررسی و تأیید شده است.
بازبین علمی: دکتر لیلا نجمافشار
متخصص قلب و عروق
شماره نظام پزشکی: 105716
اگر در دوران بارداری ضربان قلبتان سریعتر از حد معمول میزند، نگران نباشید؛ تپش قلب در بارداری پدیدهای رایج است که بیشتر زنان تجربهاش میکنند. این تغییر معمولاً نتیجه افزایش گردش خون و تغییرات هورمونی است اما در برخی موارد نیاز به بررسی پزشکی دارد. در ادامه خواهیم گفت برای تپش قلب در بارداری چی بخوریم و چه روشهایی به آرامتر شدن قلب کمک میکند.
مرکز پزشکی ویستان با همکاری متخصصان قلب و مادران، خدمات مشاوره و بررسی تخصصی ضربان قلب در دوران بارداری را ارائه میدهد. برای دریافت نوبت تماس بگیرید. 02191090775
برای تپش قلب در بارداری چی بخوریم
تپش قلب در دوران بارداری یکی از تجربههای شایع و گاهی نگرانکننده است که بیشتر بهدلیل تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون رخ میدهد. در چنین شرایطی، تغذیه مناسب میتواند قلب را آرام و ضربان را متعادل کند. اگر میخواهید بدانید برای تپش قلب در بارداری چی بخوریم، به سراغ خوراکیهای حاوی پتاسیم، منیزیم و آهن بروید؛ مثل موز، خرما، اسفناج، جو دوسر و ماست کمچرب. نوشیدن آب کافی و مصرف میوههایی مثل سیب و پرتقال نیز کمک میکند گردش خون بهتر شود.
از قهوه، شکلات تلخ و غذاهای شور پرهیز کنید تا قلبتان ریتم آرام خود را حفظ کند. در ادامه این مقاله، به راهکارهای طبیعی و تغذیهای برای کنترل پش قلب در بارداری دقیقتر میپردازیم
خوراکیهای مفید و مضر برای تپش قلب در بارداری
| گروه غذایی | نمونهها | اثر بر تپش قلب |
|---|---|---|
| مفید | موز، آووکادو، اسفناج، تخممرغ | آرامکننده |
| مضر | قهوه، نسکافه، شکلات، نوشابه گازدار | تشدیدکننده |
| خنثی | نان سبوسدار، برنج قهوهای، ماست | بستگی به فرد دارد |
تپش قلب در دوران بارداری با چه علائمی همراه است؟
تپش قلب در دوران بارداری معمولاً با افزایش تعداد ضربان (بیش از ۱۰۰ در دقیقه) همراه است و مادر احساس میکند قلبش بهطور غیرعادی سریع یا محکم میتپد. این حالت گاهی با احساس لرزش یا کوبش در قفسه سینه، تنگی نفس خفیف و خستگی زودرس بروز میکند. در برخی موارد، سرگیجه یا احساس سبکی سر نیز همزمان دیده میشود که ناشی از کاهش فشار خون یا تغییر گردش خون است.
بعضی زنان حس میکنند در زمان دراز کشیدن یا تغییر وضعیت، تپش شدت بیشتری دارد. اگر این علائم با درد قفسه سینه، تعریق سرد یا سیاهی چشم همراه شد، باید سریع به پزشک مراجعه کرد. در مواردی نیز تپش قلب در بارداری میتواند بهعلت کمخونی، اضطراب یا کمبود منیزیم و پتاسیم بروز کند. در این شرایط، بررسی سطح هموگلوبین و الکترولیتها کمککننده است. پایش منظم فشار خون و انجام نوار قلب در صورت تداوم علائم برای اطمینان از سلامت مادر توصیه میشود.
علائم تپش قلب در بارداری
✳️احساس تند یا نامنظم بودن ضربان قلب
✳️حس زدن شدید یا کوبیدن قلب در قفسه سینه
✳️نفستنگی یا احساس کمبود هوا
✳️سرگیجه یا ضعف ناگهانی
✳️درد یا فشار در قفسه سینه
✳️اضطراب یا حس ترس ناگهانی
✳️خستگی زیاد بدون دلیل واضح
✳️تعریق سرد یا احساس گرگرفتگی
✳️احساس لرزش در قفسه سینه
✳️مشکل در تمرکز یا گیجی

تپش قلب در بارداری از چه زمانی شروع میشود
تپش قلب در بارداری پدیدهای طبیعی اما قابلتوجه است که اغلب بین هفته ششم تا دوزادهم بارداری آغاز میشود. در این مرحله، بدن با افزایش ناگهانی هورمونها بهویژه پروژسترون و استروژن، خود را برای پشتیبانی از رشد جنین آماده میکند. افزایش حجم خون (تا حدود ۴۰٪ نسبت به قبل از بارداری) باعث میشود قلب برای تأمین اکسیژن و مواد غذایی بیشتر، سریعتر بتپد. این واکنش فیزیولوژیک تا حدی عادی است اما اگر شدت یا نامنظمی ضربان زیاد باشد، نیاز به بررسی دارد.
در سهماهه اول، زنان اغلب احساس تپش ناگهانی، ضربان سریع یا پرش در ناحیه قفسهسینه دارند. در سهماهه دوم معمولاً بدن به تغییرات عادت کرده و شدت آن کمتر میشود، اما در ماههای پایانی باز هم افزایش وزن و فشار شکمی روی دیافراگم میتواند **تپش قلب در بارداری را آشکار کند.
مراحل بروز تپش قلب در بارداری و علت اصلی آن
| دوره بارداری | زمان بروز معمول | علت فیزیولوژیک | شدت احتمال |
|---|---|---|---|
| سهماهه اول | هفته ۶ تا ۱۲ | افزایش حجم خون | متوسط |
| سهماهه دوم | هفته ۱۳ تا ۲۶ | پاسخ تطبیقی قلب | کم |
| سهماهه سوم | بعد از هفته ۲۷ | فشار رحم بر دیافراگم | زیاد |
درمان خانگی تپش قلب در بارداری
درمان خانگی تپش قلب در بارداری بر اصلاح سبک زندگی و کنترل استرس تمرکز دارد. اولین گام، تنفس عمیق و آرامش عضلانی است. تمرینات تنفسی منظم اکسیژنرسانی را بهبود میبخشند و مانع تحریک اعصاب سمپاتیک میشوند.
خواب کافی (حداقل ۸ ساعت در شبانهروز) نقش اساسی در تثبیت ضربان دارد. ماساژ ملایم اطراف گردن و قفسه سینه، دوش آب ولرم و پیادهروی آرام روزانه باعث کاهش فشار فیزیولوژیک بر قلب میشود.
از دید طب مکمل، مصرف دمنوشهای طبیعی مثل گلگاوزبان، سنبلالطیب، یا اسطوخودوس (در حد مجاز و با مشورت پزشک) آرامبخش طبیعی به شمار میرود. کاهش مصرف نمک، نوشیدنیهای انرژیزا و تنقلات چرب نیز از اقدامات ساده اما مؤثر است.
درمانهای خانگی مؤثر بر تپش قلب در بارداری:
- تنفس منظم در محیط آرام
- نوشیدن آب فراوان در فواصل منظم
- انجام حرکات کششی سبک
- مصرف وعدههای کوچک اما مکرر
- پرهیز از گرسنگی طولانی و قند زیاد

دارو برای تپش قلب در بارداری
دارودرمانی برای تپش قلب در بارداری باید با احتیاط بالا و صرفاً طبق تجویز پزشک متخصص زنان و قلب انجام شود. در اغلب موارد نیازی به داروی قلب نیست، مگر آنکه تپش با علائمی چون تنگی نفس، سرگیجه یا افت فشار همراه باشد.
پزشکان معمولاً داروهایی تجویز میکنند که ایمنترین سطح برای جنین را دارند. از جمله:
- بتابلوکرهای ایمن مثل متوپرولول (در دوز پایین و تحت نظارت پزشک)
- منیزیم سولفات خوراکی یا وریدی برای پایدارسازی ریتم قلب
- در شرایط اضطراری، داروهای ضدآریتمی خاص با نظارت بیمارستانی
نباید به هیچ وجه دارو را خودسرانه مصرف یا قطع کرد. بسیاری از داروهای قلبی (مانند آمیودارون یا پروپافنون) در دوران بارداری منع مصرف دارند. پیش از هر تصمیم دارویی، نوار قلب و آزمایش خون ضروری است تا علت غیرقلبی مانند کمخونی، تیروئید یا اضطراب تشخیص داده شود.
بیشتر بدانید: بهترین فوق تخصص قلب و عروق در تهران کلینیک تخصصی ویستان
درمان تپش قلب در بارداری
درمان قطعی تپش قلب در بارداری بر اساس علت دقیق تعیین میشود. اگر منشأ فیزیولوژیک باشد، اصلاح سبک زندگی، تغذیه و خواب کافی کافی است. در نوع مرتبط با اضطراب، جلسات مشاوره یا تمرینات ذهنآگاهی موثر خواهند بود. اگر علت بیماری زمینهای مثل کمخونی باشد، مصرف مکمل آهن و اسید فولیک تا چند هفته نتایج مطلوب ایجاد میکند.
در موارد ناشی از کمکاری یا پرکاری تیروئید نیز تنظیم داروهای هورمونی زیر نظر پزشک الزامی است. اندازهگیری نبض و فشار در خانه به مادر کمک میکند تا روند بهبودی خود را پایش کند. اغلب این علائم پس از زایمان بهصورت طبیعی برطرف میشوند.
مرکز پزشکی ویستان با استفاده از تجهیزات دقیق قلب و متخصصان زنان، امکان پایش ایمن تپش قلب در بارداری را فراهم کرده است. برای دریافت نوبت تماس بگیرید. 02191090775
تپش قلب در اوایل بارداری و جنسیت
برخی زنان تجربه میکنند که شدت تپش قلب در بارداری در اوایل دوران بارداری ممکن است با جنسیت جنین ارتباط داشته باشد. از دید علمی، سرعت ضربان قلب جنین دختر معمولاً کمی بالاتر از پسر است (حدود ۱۴۰ تا ۱۶۰ ضربان در دقیقه در مقابل ۱۳۰ تا ۱۴۵). هرچند این تفاوتها در مراحل اولیه قابلاعتماد نیستند، اما تغییرات هورمونی مادر ممکن است تفاوتهایی در احساس تپش ایجاد کند.
بهطور غیرمستقیم، افزایش هورمون استروژن در بارداری دختر میتواند منجر به تهوع شدیدتر و افزایش ضربان قلب شود، اما این یک قاعده قطعی نیست. بنابراین استناد به تپش قلب برای تعیین جنسیت فقط جنبه سرگرمی دارد و پایه پزشکی ندارد.

آیا تپش قلب در بارداری خطرناک است؟
در اکثر موارد تپش قلب در بارداری طبیعی است و خطری برای مادر و جنین ندارد. اما در شرایط خاص میتواند نشاندهندهی مشکلات پنهان مانند آریتمی قلبی، کمخونی شدید، اختلال تیروئید یا عفونت ویروسی باشد. در این حالت تپش قلب با علائمی مانند سبکی سر، تعریق سرد، رنگپریدگی، یا احساس بیهوشی همراه میشود که نیاز به بررسی فوری دارد.
اگر ضربان بیش از ۱۲۰ در دقیقه، نامنظم یا همراه درد قفسهسینه باشد، مراجعه به متخصص قلب الزامی است. در غربالگری بارداری، کنترل نوار قلب و معاینه فشار خون از آزمایشهای مهم برای پیشگیری از خطر است.
موارد هشدار در تپش قلب بارداری
| وضعیت توصیفی | تفسیر پزشکی | اقدام لازم |
|---|---|---|
| ضربان بالای ۱۰۰ با تنگی نفس | آریتمی یا کمخونی | مراجعه اورژانسی |
| سرگیجه مداوم | افت فشار | استراحت و بررسی فشار خون |
| تعریق ناگهانی و رنگپریدگی | تحریک سمپاتیک بیشفعال | پایش فوری |
ضربان قلب بالای 110 در بارداری
در دوران بارداری، بهطور طبیعی ضربان قلب کمی بالاتر از حالت عادی میرود.افزایش حجم خون و نیاز بیشتر بدن مادر و جنین از دلایل اصلی این موضوع است.ضربان بالای ۱۱۰ در بعضی زمانها، مثل فعالیت یا استرس، میتواند طبیعی باشد.کمخونی در بارداری یکی از علتهای شایع تند شدن ضربان قلب است.کمآبی بدن یا کاهش مصرف مایعات نیز میتواند این حالت را ایجاد کند.اضطراب، استرس و بیخوابی روی تندی ضربان قلب اثر میگذارند.
مشکلات تیروئید در بارداری گاهی باعث افزایش ضربان میشود.عفونتها یا تب میتوانند ضربان قلب را بالا ببرند.اگر تپش قلب با تنگی نفس، سرگیجه یا درد قفسه سینه همراه باشد، مهمتر میشود.در صورت تداوم ضربان بالا، بررسی توسط پزشک برای اطمینان از سلامت مادر و جنین ضروری است.
ضربان قلب بالای 100 در بارداری
در دوران بارداری، افزایش ضربان قلب تا محدوده ۸۰ تا ۱۱۰ طبیعی است، زیرا خون بیشتری باید در سراسر بدن گردش داشته باشد. با این حال ضربان قلب بالای ۱۰۰ در بارداری اگر همراه علائم غیرعادی باشد، ممکن است به دلایلی مانند کمخونی، اضطراب، کمآبی یا التهاب قلب ایجاد گردد. پزشک معمولاً برای تشخیص علت، سطح هموگلوبین و هورمونهای تیروئید را بررسی میکند.
در بیماران دارای سابقه ناراحتی قلبی، گاهی لازم است دستگاه هولتر مانیتورینگ برای ۲۴ ساعت بسته شود تا ریتم دقیق بررسی گردد. در صورت وجود علائم مداوم، انجام اکوکاردیوگرافی برای ارزیابی عملکرد بطنها توصیه میشود.
ارزیابی بالینی ضربان بالای ۱۰۰ در بارداری
| علت محتمل | روش تشخیص | درمان پیشنهادی |
|---|---|---|
| کمخونی | آزمایش CBC | مصرف مکمل آهن |
| استرس و اضطراب | ارزیابی روانی | جلسات آرامسازی |
| مشکلات تیروئید | بررسی TSH و T4 | داروی تیروئید با دوز ایمن |
| پرکاری قلبی | اکو و نوار قلب | تنظیم دارویی زیر نظر پزشک |
جمع بندی
تپش قلب در بارداری اغلب یکی از تغییرات طبیعی دوران بارداری است که بهدلیل افزایش حجم خون، تغییرات هورمونی و فعالیت متابولیکی قلب رخ میدهد. در عین حال، شدت بیشازحد یا تداوم آن میتواند نشانه مشکل زمینهای باشد و نباید نادیده گرفته شود. حفظ آرامش، تغذیه مناسب، خواب کافی و کنترل اضطراب بهترین راه برای مدیریت این وضعیت است. پس از زایمان، در بیشتر زنان ریتم قلبی به حالت عادی بازمیگردد.
مرکز پزشکی ویستان با نظارت متخصصان قلب و زنان، ارزیابی کامل تپش قلب در بارداری را با روشهای تشخیصی دقیق انجام میدهد. برای دریافت نوبت تماس بگیرید. 02191090775


